Yangın alarm sistemi: dedektör türleri ve yönetmelik açısından temel bilgiler

Kısa cevap

Yangın alarm sistemi; dumanı, ısıyı ya da gazı erken algılayan dedektörler, elle ihbar butonları, siren ve flaşörler ile bunları yöneten bir panelden oluşur. Hangi binada hangi sistemin bulunması gerektiğini Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik belirler; sistem bu yönetmeliğe ve binanın kullanımına göre projelendirilir.

Yangın algılama ve uyarı sistemi, yangını büyümeden fark edip binadaki herkesi zamanında uyararak güvenli tahliyeye zaman kazandıran sistemdir.

Dedektör türleri

Her alanın riski farklıdır; dedektör de buna göre seçilir.

• Optik duman dedektörü: Odalar, koridorlar, sınıflar ve ofisler için en yaygın seçenektir; yangını çoğu zaman erken fark eder.
• Isı dedektörü: Mutfak, kazan dairesi ve tozlu alanlar gibi dumanın ya da buharın yanlış alarma yol açabileceği yerlerde kullanılır.
• Çoklu sensörlü dedektör: Duman ve ısıyı birlikte değerlendirerek yanlış alarm riskini azaltır.
• Gaz dedektörü: Doğal gaz ya da LPG kullanılan alanlarda gaz kaçağını algılar.
• Işın tipi (beam) dedektör: Depo, spor salonu ve fuar alanı gibi yüksek tavanlı geniş hacimlerde kullanılır.

Adreslenebilir ve konvansiyonel panel

Konvansiyonel sistemde dedektörler bölgeler halinde gruplanır. Alarm geldiğinde panel hangi bölgeden geldiğini gösterir; tam yeri bulmak için o bölgeye bakmak gerekir. Küçük ve orta ölçekli yapılarda çoğu zaman yeterlidir.

Adreslenebilir sistemde ise her cihazın kendi adresi vardır. Panel, tam olarak hangi dedektörün ya da butonun alarm verdiğini gösterir. Çok katlı binalarda, okullarda, hastanelerde ve fabrikalarda bu, müdahaleyi hızlandırır ve arızaları kolay bulmayı sağlar.

Sistemin diğer parçaları

Dedektörler sistemin yalnızca bir parçasıdır. Uyarının herkese ulaşması için şunlar da gerekir:

• Yangın ihbar butonu: Yangını gören kişinin alarmı elle başlatmasını sağlar; kaçış yolları ve çıkışlara yakın konur.
• Siren ve flaşör: Sesli ve ışıklı uyarı verir; işitme engelli kişiler ve gürültülü ortamlar için flaşör önemlidir.
• Yedek güç: Panelde elektrik kesintisinde devreye giren aküler bulunur.
• Entegrasyonlar: Acil anons, havalandırma, asansör ve kapı kontrolü gibi sistemlerle birlikte çalışabilir.

Yönetmelik açısından bilmeniz gerekenler

Türkiye’de yangın güvenliğiyle ilgili temel düzenleme Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’tir. Yönetmelik; binanın kullanım amacına, büyüklüğüne, yüksekliğine ve kullanıcı sayısına göre hangi algılama ve uyarı önlemlerinin gerektiğini belirler.

Bu yüzden “şu binaya şu sistem yeter” gibi genel bir cevap vermek doğru olmaz. Doğru yol, binanın durumunu yönetmelik çerçevesinde değerlendirip sistemi buna göre projelendirmektir. Yorum gerektiren konularda yetkili mercilerden ve uzmanlardan görüş almanızı öneririz.

Şanlıurfa’da sık karşılaşılan durumlar

Okullar, camiler, kamu binaları, depolar ve tarım ürünlerinin saklandığı tesisler bölgemizde sık karşılaştığımız yapılardır. Tozlu depolarda ve yüksek tavanlı alanlarda doğru dedektör seçimi yanlış alarmları önler.

Yaz aylarında çatı arası ve teknik hacimlerde sıcaklık yükselir; ısı dedektörlerinin seçiminde ortam sıcaklığı dikkate alınmalıdır. Şanlıurfa Fuar Merkezi gibi geniş hacimli yapılarda ise algılama, anons ve tahliye birlikte planlanır.

Bakım ve test

Kurulan bir sistem, düzenli bakılmadığında güven vermez. Bakım ve test aralıkları yönetmelik, ilgili standartlar ve üretici talimatlarıyla belirlenir.

Bakımda yapılan kontrollerin ve bulunan arızaların kayıt altına alınması, sistemin geçmişini görmeyi ve tekrar eden sorunları fark etmeyi kolaylaştırır. Binada tadilat yapıldığında, duvarlar ya da bölmeler değiştiğinde dedektör yerleşiminin de yeniden gözden geçirilmesi gerekir.

• Dedektörlerin test edilmesi ve gerekirse temizlenmesi
• İhbar butonları ile siren ve flaşörlerin kontrolü
• Panel ve yedek akülerin durumunun kontrolü
• Arıza ve alarm kayıtlarının incelenmesi

Birlikte değerlendirelim

Cede Codesec ürünleriyle yangın alarm sistemleri kuruyor, mevcut sistemlerin bakım ve testini yapıyoruz. Binanızın durumunu birlikte değerlendirip size uygun sistemi belirleyelim.

Sık sorulanlar